10 redenen om in thema’s te werken

IMG-20161222-WA0029In de klas:

‘Tineke en Kerim zitten samen in groep 6, het thema is Egyptenaren. Tineke vertelt Kerim enthousiast over haar passie: piramides. Kerim is heel goed in schrijven en maakt meteen aantekeningen voor hun gezamenlijke werkstuk. Binnen het thema -dat deze keer 13 weken zal duren- is elk kind uit groep 6 daar op zijn eigen manier en vanuit zijn eigen talent en interesse mee bezig. Elke week wordt er één gezamenlijke les gegeven aan de hele klas en zometeen komt meester Martijn van groep 7 een spannend verhaal vertellen over de goden Isis en Osiris die allemaal avonturen beleefden…

Vorige week hadden ze ook al geluk want hun eigen juf Gerry had toen op het digitale schoolbord allemaal bijzondere woestijndieren laten zien en toen vertelde ze over hoe zij zich aangepast hebben aan de droogte en de hitte. De ouders van Armin komen uit Egypte en zij komen vrijdagmiddag video’s laten zien over Cairo, de hoofdstad van Egypte.

Volgende week gaan ze in het Afrikaanse centrum pindasoep eten en dan krijgen ze meer te horen over maskers uit het midden en zuiden van Afrika. Een professor van de universiteit komt een college geven over sterrenkunde, want die piramides stonden daar niet zomaar.

Als het thema afgerond wordt, maken ze met de hele klas een mindmap en is er een gezamenlijke tentoonstelling voor de hele school, de ouders en de buurt waarin alle kinderen hun Themawerkstuk presenteren en dat is heel divers: er is een piramide gemaakt met een spel in Minecraft, Kim maakte een poster over Tunesië, Robert heeft een website over woestijnen op aarde gemaakt, Bill heeft een rondleiding door Egypte gemaakt met de VR-bril en Jisse heeft de piramide van Cheops nagebouwd op schaal met daarnaast een piramide zoals je die zou kunnen zien in de volgende eeuw. Mariska en Geert staan bij de ingang om iedereen te verwelkomen en uit te leggen hoe de tentoonstelling is opgebouwd.

En zo zijn er elk schooljaar drie tot vier thema’s en worden alle  kerndoelen Oriëntatie op jezelf en de wereld, alsmede de 50 vensters uit de Canon van de Nederlandse geschiedenis, wereldburgerschap en burgerschapsvorming behandeld en geïmplementeerd.’

Fictie? Nee, dit is precies hoe wereldverkenning in thema’s er bij DaVinci uit kan zien.

Wereldverkenning

Bij wereldverkenning gaat het erom te laten zien dat alles met alles is verbonden, dus worden alle vakken aardrijkskunde, geschiedenis, biologie, maatschappijleer, wetenschap & technologie, natuur- en scheikunde, verzorging, de 21ste eeuwse vaardigheden, filosofie en levensbeschouwing in samenhang binnen een thema aangeboden. Dat vereist een aparte aanpak zodat deze verschillende vakken en kanten van een thema tot hun recht komen.

(De achterliggende visie is beschreven in Waarom wereldverkenning?)

De 10 effecten van werken in thema’s

De effecten van werken in thema’s op een rij:

  1. De wereld om ons heen bestaat niet uit losse onderdelen zoals bij de aparte vakken, maar is een samenhang van allerlei factoren. Doordat  het onderwijs aansluit op die wereld en kinderen een gecontroleerde oefenplaats hebben, zijn ze voorbereid op hun toekomst; functioneren in een wereld waarin de zaken ook samenhangen.
  2. Door op deze manier vanuit een thema te werken zijn we authentiek aan het leren: de leerstof valt in een betekenisvolle en zinvolle context, waardoor een betere inbedding van de nieuwe kennis plaatsvindt. De op school opgedane kennis, inzichten, vaardigheden en attituden zullen dus onmiddellijk betekenis hebben binnen de belevingswereld van kinderen en dus beter beklijven. Lees hier verder over Authentic Instruction door Newmann en Wehlage.
  3. Thema’s zorgen voor kennisuitwisseling en daarmee voor verhoging van het niveau binnen de school doordat leerkrachten vanuit vanuit hun eigen interesse en kwaliteit aanhaken en bij elkaar in de klas komen waardoor intercollegiale consultatie en intervisie een natuurlijk onderdeel van de schoolcultuur kunnen worden.
  4. Losse projecten van bijvoorbeeld een universiteit, het waterschap of culturele instellingen vallen nu in een zinvolle bedding. Hierdoor onstaat contextrijk leren en wordt de schoolomgeving meer betrokken bij de kinderen.
  5. Er ontstaat een groepsgevoel omdat alle kinderen vanuit hun eigen talenten en competenties meedoen en betrokken zijn en dat heeft een positief effect op het pedagogisch klimaat in de klas.
  6. Door ouders op de hoogte te stellen van de thema’s, worden zij verbonden aan de school. Dus komt er een grotere betrokkenheid en ouderparticipatie van de ouders bij de school en ervaren kinderen een natuurlijke verbinding tussen school en thuis.
  7. Omdat de hele sociale omgeving van een kind meedoet; de hele klas, de leerkrachten, de ouders, de instellingen ontstaat een golf van activiteit waardoor het niveau omhoog gaat. Er is een Afrikaanse gezegde:  ‘It takes a village to raise a child’ en dat wordt zo in praktijk gebracht.
  8. Binnen een thema kunnen nieuwe samenwerkingsverbanden ontstaan omdat kinderen vanuit verschillende talenten met elkaar samen kunnen werken. Samenwerken is een belangrijk onderdeel van de  21th century skills en zo zijn kinderen ook op deze manier voorbereid op die toekomst.
  9. Iedereen mag als expert op zijn gebied optreden en zo wordt een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van talent.
  10. Individueel leren, samenwerkend leren in groepjes en klassikaal leren worden natuurlijkerwijs afgewisseld (en niet om ook eens afwisselende werkvormen te gebruiken) waardoor  de positieve eigenschappen van die manieren van leren ook volledig tot hun recht komen.

Maar let op: de thema’s staan niet los van elkaar, zij bevatten grote lijnen en rode draden die in schema’s aangereikt moeten worden aan de kinderen in de vorm van tijdlijnen, wereldkaarten en dieren- en plantenoverzichten en mindmappen.

Goede voorbeelden van uitgewerkte thema’s zijn te vinden op deze website.

De volgende keer gaat het over de Grieken & Romeinen. Kim verheugt zich er nu al op, dan zal haar moeder – beeldend kunstenares – komen kleien met de klas.