Wat kan een kikker leren van een zoogdier?

Mooie vraag, maar hoe leid je zo’n gesprek in je klas?

Onderzoekende houding stimuleren

IL Figuur 21e eeuwse_DEFIn deze 21ste eeuw draait het in het onderwijs niet alleen om kennis vergaren, maar ook om vaardigheden als kritisch denken, creativiteit, probleemoplossende vaardigheden, communiceren en samenwerken. We willen de onderzoekende houding, die kinderen van nature al hebben, stimuleren. De thema’s van DaVinci lenen zich hier uitstekend voor. Maar hoe doe je dat? Hoe zorg je ervoor dat de kinderen een onderzoekende houding krijgen en onderzoekend en ontwerpend leren?

Taaldenkgesprekken

Met taaldenkgesprekken daag je leerlingen uit om zelf na te denken over een situatie, om ideeën uit te wisselen met elkaar en om verder te redeneren. Hogere orde denkvaardigheden (HOTS, taxonomie van Bloom) zoals analyseren, evalueren en creëren spelen in deze denkgesprekken een belangrijke rol. Zo komen kinderen met jouw hulp tot nieuwe inzichten en nieuwe kennis, die beter beklijft. En al doende vergroten ze hun kritisch denkvermogen en hun taalvaardigheid.

Hogere Orde vragen 

hogre orde denkenAnalyseren:
Als … waar is, wat betekent dat dan voor…?
Op welke manier is … hetzelfde als …?
Vergelijk … met … wat zijn overeenkomsten en verschillen?

Voorbeeld:
Vergelijk de manier van besturen van een keizer, een koning en een president en van een democratie, communisme en aristocratie. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen?

Evalueren:
Is er een betere oplossing voor…?
Hoe effectief zijn…?
Wat zijn de consequenties van …?
Wat zijn de voors en tegens van …?

Voorbeeld:
Is een inwendig skelet voor bijen een betere oplossing dan een uitwendig skelet zoals ze nu hebben? Wat zou beter zijn? Wat minder? Kun je dat namaken met bijvoorbeeld lego? Als je een robot-bij mocht bedenken, hoe zou die er dan uit zien?

Creëren:
Kun je een … ontwerpen waarmee …?
Ontwerp je eigen manier om…?
Wat zou er gebeuren als…?
Kun je nieuwe manieren bedenken om te …?

Voorbeeld:
boatNederland is een land met veel water. Toch kun je niet overal met de boot komen. Het zou dan handig zijn als je een voertuig hebt waarmee je kunt varen én rijden. Zo kun je overal snel komen. Welke voertuigen ken je? Waar zijn ze voor gemaakt? Hoeveel mensen kunnen ze vervoeren?
Ontwerp een voertuig dat zowel kan rijden als varen. Bouw dit voertuig met karton en gebruik lijm en splitpennen.

Training DaVinci’s taaldenkgesprekken

In de training leer en ervaar je wat taaldenkgesprekken zijn en hoe je die kunt voeren met de leerlingen in je klas binnen de thema’s van DaVinci. Je leert bewust specifieke interactievaardigheden in te zetten die de taal- en denkontwikkeling van kinderen stimuleren.

Doelen van de training:
– je kent de leerkrachtinteractievaardigheden die kinderen stimuleren tot taal- en denkontwikkeling;
– je kan deze vaardigheden inzetten in gesprekken in de klas;
– je kan deze vaardigheden toepassen in de methode Da Vinci en de didactiek van de school;
– je kan deze vaardigheden blijvend een plek geven binnen je eigen onderwijs en je levert zo een bijdrage aan het onderwijsbeleid van de school.

Wat deze training te bieden heeft:
– kinderen leren meer van de zaakvakken en worden taal- en denkvaardiger;
– kwaliteit van (leer)gesprekken gaat omhoog;
– kinderen nemen meer initiatieven in (leer)gesprekken;
– je werkt in drie oefenperiodes, gecombineerd met groepsbijeenkomsten;
– je werkt met eigen leervragen;
– je wordt gecoacht op leerkrachtinteractievaardigheden;
– je krijgt feedback zowel van coach als van collega’s.

Voorwaarden voor succes:
– je bent gemotiveerd om de kwaliteit van je gesprekken met kinderen te verhogen;
– je bent bereid video-opnames te maken van je gesprekken met kinderen;
– je bent bereid om te werken aan je eigen interactievaardigheden;
– je staat open voor leren;
– je bent bereid ook van collega’s te leren.

Waarom is deze training succesvol?
– omdat je door videobeelden direct ziet wat goed gaat en waar nog aan gewerkt kan worden;
– omdat de training aansluit op de methodes van Da Vinci;
– omdat de training je handelen verdiept en er dus niet ‘nog eens bijkomt’;
– omdat je al tijdens de training merkt dat de betrokkenheid van kinderen enorm toeneemt.

 

Training DaVinci’s Taaldenkgesprekken in overzicht

Opstartfase: Voorbereidend gesprek van Trainer met schoolleider en taal/ bouwcoördinatoren of IB-er; eventueel ook met team:Video-opname beginsituatie.

  • Bijeenkomst 1: Taal & denken: kern en checklist (CombiList) – taal&denkfuncties en schooltaalvaardigheid – peer-coaching van de beginsituatie
    • Oefenperiode 1: 4-6 weken in eigen praktijk + 2 uur leeswerk -werken aan interactievaardigheden
  • Bijeenkomst 2: Taal & denken in de thema’s van DaVinci
    • Oefenperiode 2: 6 – 8 weken in eigen praktijk + 2 uur leeswerk – werken aan interactievaardigheden binnen thema’s van DaVinci – Video-opname 1 in eigen praktijk Coachgesprek 1: 30 minuten
  • Bijeenkomst 3: De Krachtige Kwestie en de implicaties voor taal & denken
    • Oefenperiode 3: 6 – 8 weken in eigen praktijk + 2 uur leeswerk -oefenen met interactievaardigheden binnen thema’s van DaVinci en ontwerpen van krachtige kwesties – Video-opname 2 in eigen praktijk Coachgesprek 2: 30 minuten
  • Bijeenkomst 4: Analyse en verdieping voor taal en uitdagend onderwijs
    • Oefenperiode 4: 6-8 weken in eigen praktijk +2 uur leeswerk – oefenen met interactievaardigheden binnen thema’s van DaVinci en ontwerpen van krachtige kwesties: Video-opname 3 in eigen praktijk Coachgesprek 3: 30 minuten

Voorbereidend gesprek van Trainer met schoolleider en taal-/bouwcoordinatoren of IB-er: borging

  • Bijeenkomst 5:  Taal&denken in school – borging & onderwijsbeleid

Totaal:

5 dagdelen van 3 uur

22 – 30 weken oefenen in eigen praktijk + 8 uur leeswerk

1 1⁄2 uur video- opname in eigen praktijk +11⁄2uur coachgesprek

Deze training is geaccrediteerd voor het Lerarenregister.

De training is gebaseerd op de training Taal en uitdagend onderwijs, Akke de Blauw, Resi Damhuis, Sjouke Sytema & Anne-Christien Tammes (2012) Utrecht: Lectoraat Interactie en taalbeleid, Marnix Academie.